Page 1 Created with Sketch.

Alle berichten

Shape Created with Sketch. Artikels

Hou je vast voor de digitale disruptie

Hou je vast voor de digitale disruptie

De Ubers en app stores van deze wereld laten traditionele businessmodellen op hun grondvesten daveren. Digitale platformen zijn uitgegroeid tot de grootste uitdager voor klassieke markten. Ook dichter bij huis zorgen Belgische start-ups voor een schokgolf omdat ze nieuwe strategieën toepassen en op een heel andere manier waarde creëren. Maar waar schuilt de kracht van deze platformen?

Digitalisering als basis

Disruptie is het modewoord van vandaag. Geen politicus of ondernemer die het woord niet in de mond neemt. Maar wat is het precies? In se is het simpel. Disruptie staat voor innovaties waardoor nieuwe spelers de strijd kunnen aangaan met gevestigde organisaties. In welke sector of markt dan ook. AirBnB zet de reisbureaus onder druk. WhatsApp zet de sms-aanbieders buitenspel. In een notendop: disruptie zet bestaande economische systemen op zijn kop door nieuwe technologie te introduceren. Dit met dank aan digitalisering en een toenemende standaardisatie. Kijk maar naar XBRL, een wereldwijd gestandaardiseerde digitale taal voor de uitwisseling van financiële rapportering via internet. XBRL maakte in geen tijd een einde aan de wildgroei van softwaresystemen.



Er is ook een andere manier om naar deze ontwikkelingen te kijken. Standaardisatie creëert een gemeenschappelijke basis voor alle betrokken spelers. Met andere woorden: iedereen strijdt met dezelfde wapens: een gemeenschappelijke communicatietaal en digitale bouwstenen zoals software, hardware en algoritmes. Het is aan de spelers om hierop verder te bouwen en op die manier de basis te leggen voor nieuwe digitale platformen.

De gemeenschappelijke noemer:

Disruptieve online platformen bestaan in allerlei vormen, maar hebben altijd een aantal gemeenschappelijke kenmerken.

  • Ze creëren nieuwe markten en dagen traditionele spelers uit.
  • Ze maken gebruik van netwerken. Hoe meer gebruikers, hoe waardevoller voor consumenten, adverteerders en ontwikkelaars
  • Ze zijn vaak afhankelijk van informatie- en communicatietechnologieën om hun gebruikers eenvoudig en direct te bereiken.
  • Ze functioneren in een meerzijdige markt, ook al verschilt de mate van controle over vraag en aanbod.
  • Ze spelen een sleutelrol in het creëren van digitale waarde.

Een kwestie van vraag en aanbod

Een (digitaal) platform is de technologische basis voor het verdelen en samenvoegen van producten, diensten of content. Het is de etalage waar de aanbieder de eindgebruiker bereikt. Fysiek contact tussen koper en verkoper is er niet, maar dat betekent niet dat het onpersoonlijk is. Vaak is interactie mogelijk. Platformen heb je in verschillende vormen en maten: een app, webshop, e-learning-omgeving of bron vol inhoud die in groep gevoed wordt. De evolutie van die platformen is ongezien snel.



Zo zijn de app stores van Apple en Google op technisch en economisch vlak zeer geslaagd. Via de combinatie van hun computer- en telefoniehardware en besturingssystemen met een marktplaats ontwikkelden ze een platform waarop nieuwe toepassingen worden ontwikkeld. Op de virtuele markt ontmoeten vraag (de consumenten) en aanbod (de appontwikkelaars) elkaar. Het zorgde voor de start van een app-economie en een grote verandering van de markt. “Apple en Google werden de grootste spelers ten koste van Nokia en Microsoft.”

Innovatie dankzij de gebruiker

Digitalisering is niet langer een innovatieve trend, maar een kerncompetentie voor heel wat bedrijven. En hoe groter de inzet op digitalisering, hoe sneller de veranderingen. Ontwikkelaars bouwen steeds verder op bestaande innovaties om tot een nog hoger niveau te komen. De innovaties maken op hun beurt verdere vernieuwingen mogelijk. Het proces versnelt zichzelf

 

 

Platformen betrekken de gebruiker in hun innovatieproces. De bekendste vorm is de marktplaats, zoals de app stores waar vragers en aanbieders elkaar ontmoeten. Maar ook de gebruiker kan centraal staan. Vooral de deeleconomie is voor zo’n platformen interessant. Denk maar aan AirBnB en Uber waar consumenten hun eigen dienst – respectievelijk een tijdelijke verblijfplaats en vervoer – aanbieden aan andere gebruikers. Het is duidelijk: consumenten zijn niet langer passief. Ze zijn zelf producent van de diensten die via het platform aangeboden worden.

 

 

Een Belgisch voorbeeld is de pakjesdienst Bringr van Bpost. Je wilt iets verzenden? Iemand anders heeft tijd en goesting om het te vervoeren. Bringr brengt jullie bij elkaar. Het enige wat je moet doen is de app downloaden. Met Bringr speelt Bpost in op nieuwe consumentenbehoeften en de veranderende logistieke markt. Voorlopig is Bringr als pilootproject enkel mogelijk om je pakketje in de provincie Antwerpen te laten ophalen.

 

 

Feit is dat de opkomst van platformen leidt tot een nieuwe rolverdeling tussen spelers in het innovatieproces. Zowel grote als kleine spelers spelen in op de nieuwe marktmogelijkheden, elk op hun manier. Kleine bedrijven zijn sterk in snelheid en innovatief vermogen. Grote bedrijven beschikken over stabiliteit, doorzettingskracht en schaalbaarheid. Digitale platformen zijn de voedingsbodem voor nieuwe en snellere innovaties.

Impact in elke sector

De impact van digitale platformen is tastbaar in allerlei markten: van communicatie tot 3D-printing, van transport tot hotelsector. Denk aan Apple, Google, AirBnB en Uber. Het zijn stuk voor stuk bedrijven die razendsnel domeinen van onze economie veroveren en bestaande machtsverhoudingen in vraag stellen met nieuwe innovatiestrategieën, gebaseerd op platformen. Als je denkt dat in jouw industrie digitale disruptie onmogelijk is, ben je fout. De komende jaren krijgen zowat alle sectoren van onze economie te maken met innovatiestrategieën gebaseerd op online platformen. En dat dit ingrijpende gevolgen heeft voor bestaande markten en onze maatschappij staat nu al vast.

 

De effecten zijn vaak positief, maar kennen ook keerzijden. De Belgische Privacycommissie daagde bijvoorbeeld Facebook voor de rechter omdat ze de Europese en Belgische privacywetgeving overtreden. Het grootste sociale netwerk traceert heimelijk leden en niet-leden en verwerkt deze data. Zelfs mensen die uitdrukkelijk aangeven dat ze niet gevolgd willen worden, worden toch gevolgd. Het is aan de beleidsmakers om snel in te spelen op negatieve gevolgen zoals ongewenste machtsconcentraties of de ondermijning van de privacy van gebruikers. De wetgevers kunnen niet anders dan hun beleid soepel aan te passen in functie van de veranderingen.

 

 

Naast bedrijven gebruiken ook overheden en mutualiteiten gepersonaliseerde websites en platformen om te communiceren. Het bekendste voorbeeld is Doccle. Andere bekende Belgische modellen zijn Musebooks – een wereldwijde webwinkel voor digitale kunstboeken – en Smartschool. Wanneer heb je als ouder nog de leerkracht van je zoon of dochter gesproken? De communicatie gaat rechtstreeks via online platformen, zoals Smartschool. Nillens willens: de digitale disruptie sluipt geruisloos in ons dagelijks leven.

 

Makkelijker, sneller en slimmer

De waarde van een platform is de mate waarop die de samenwerking tussen digitale partners, gemeenschappen en gebruikers coördineert. Dankzij die coördinatie kunnen bedrijven nieuwe markten betreden, producten en diensten integreren, andere partijen mee laten ontwikkelen en een community betrekken bij innovaties.

 

Een succesvol platform maakt een bestaand proces makkelijker, sneller, slimmer en anders. Wie dat het eerst bedenkt en invoert, verkort zijn time-to-market en vergroot flink de waarde van zijn product of dienst. Daardoor ontstaan unieke marktsituaties: the winner takes all. Succesvolle platformen groeien uit tot monopolies waarnaast enkel nog ruimte is voor nichespelers. Het is een constante race om de eerste te zijn. En ja, ook de grote jongens spelen mee.

 

“De komende jaren krijgen zowat alle sectoren van onze economie te maken met innovatiestrategieën gebaseerd op online platformen.”

Case: huur je haute couture

Spullen, diensten en ervaringen met elkaar delen: steeds meer platformen spelen hierop in. Ook bij producten waarvan je het niet meteen verwacht. Haute couture bijvoorbeeld. In de Verenigde Staten kan het sinds november 2009 bij Rent the Runway (RTR). De atypische webwinkel werd opgericht door Jeniffer Hyman en Jennifer Carter Fleiss en was een van de eerste spelers binnen de deeleconomie. Met meer dan vijf miljoen leden is het bedrijf uitgegroeid tot een voorbeeld van hoe succesvol een atypisch platform online kan zijn.

Inspelen op een unieke nood

Modebewuste dames kennen het vast: je moet naar een trouwfeest, date of zakendiner en je vindt niets gepast in je kast. De oplossing: een nieuwe outfit kopen en veel geld kwijt zijn. Zeker voor een ensemble die je misschien maar één keer draagt. Rent the Runway biedt een alternatief door dure designerkledij te verhuren: van luxekleedjes tot accessoires en handtassen.

 

Bij de start van Rent The Runway boden zowat dertig ontwerpers hun collectie aan en moest je uitgenodigd worden om toegang te krijgen. Ondertussen kan iedereen lid worden en zijn er ontwerpen van meer dan driehonderd modeontwerpers beschikbaar. Gebruikers kiezen per stijl of per kleur, maar ook voor welke gelegenheid ze een jurk huren. Hiermee speelt RTR in op de verschillende life events bij haar vrouwelijke doelgroep.

 

Persoonlijke beleving

De gebruiksvriendelijke website en app van Rent the Runway zijn meer dan een verhuurplatform. Het is een beleving. Leden krijgen persoonlijk stijladvies van een styliste en blijven op de hoogte van de laatste modetrends. Ook ontvangen ze hun bestelling nog dezelfde dag en krijgen ze niet één, maar twee kledingstukken. Eén in de gevraagde maat en een kopie in een extra maatje. Zodat een van beide jurken zeker past. Passen geen van beide kleedjes dan hoeft de dame in kwestie niet te betalen.

Waarheidsgetrouwe voorbeelden

RTR gaat erg ver in hun beleving en klantenservice. Oprichtster Jennifer Carter Fleiss: “Op een bepaald moment stuurden klanten fantastische foto’s van zichzelf in onze kledij. We beseften dat in onze cultuur, waarin we de hele tijd met beelden van beroemdheden geconfronteerd worden, een manier moesten vinden om onze leden tot de beroemdheden van de dag te maken. Leden kunnen nu foto’s raadplegen van andere vrouwen die hun ervaringen delen en bepaalde kleedjes aanbevelen, rekening houdend met hun maat, lengte, leeftijd, borstomvang en gewicht.”

 

Ondertussen plaatsten meer dan 15.000 klanten foto’s op de website van RTR en dat heeft heel wat voordelen. 90 procent van de leden van RTR huurt een merk dat ze nog nooit eerder in hun bezit hadden. “Het is het risico waard, omdat ze zien hoe de kledij staat bij iemand met een gelijkaardig profiel”, zegt mede-oprichtster Jeniffer Hyman. “De echte vraag is niet of de jurk zal passen, maar of de jurk mooi zal zijn op het figuur van de huurder. Om dat te ontdekken is een voorbeeld van een vrouw met een gelijkaardige lichaamsbouw een ideaal hulpmiddel. De foto’s zorgen ervoor dat leden meer zelfvertrouwen hebben en gemakkelijker de juiste maat kiezen.”

 

Leve de community

Volgens Jennifer Hyman is “de groei van RTR te danken is aan de mond-tot-mondreclame. Meer dan 65 procent van de leden leert RTR kennen via een vriend. We zetten dan ook actief in op het stimuleren van netwerkeffecten.” Sinds 2012 is RTR niet enkel een online platform. Er zijn een vijftal winkels met showroom. Die showrooms worden door de trouwe klanten van RTR ingekleed en ontworpen.

 

Een ander belangrijk aspect is het compleet nieuwe businessmodel. Terwijl de consumptie van muziek, films of hotelovernachtingen is geëvolueerd in de 21ste eeuw, bleef de kleerkast onaangeroerd. RTR vond de detailhandel opnieuw uit. Hun verkoopmodel is slimmer en beantwoordt meer op hoe we echt leven. Zo lanceerde RTR begin dit jaar de Unlimited app, een programma voor alledaagse kledij waarbij gebruikers een maandelijks bedrag betalen voor drie kledingstukken. De kleding mogen ze onbeperkt houden en inruilen. RTR is erin geslaagd om mensen kleding te laten huren die ze slechts één of tweemaal dragen. Het is een hele uitdaging om ze ook te overtuigen van een gelijkaardig concept voor dagelijkse kledij.

 

Fashion onder druk

Rent the Runway beschouwt zichzelf niet als een disruptieve speler. “We plegen geen disruptie op een bestaande markt. We creëren zelf een nieuwe markt.” Hoe dan ook zet het bedrijf de bestaande markt onder druk. RTR bouwde een volledig ecosysteem uit: een modebedrijf met een technologische ziel die wordt aangedreven door een innoverend businessmodel, eigen technologie, een uniek logistiek centrum en de juiste mensen.